Term-sheet w Venture Capital

Czym jest Term-sheet i jakie jest jego znaczenie?

Term-sheet to dokument określający warunki brzegowe potencjalnej transakcji inwestycyjnej. Nie stanowi wiążącej umowy pod względem prawnym. Może mieć jedną stronę lub kilkadziesiąt. Stanowi bazę do przygotowania umowy inwestycyjnej.

Term-sheet to zazwyczaj pierwszy lub drugi dokument (umowa o zachowaniu poufności (NDA) może być, ale nie musi być podpisana przez strony, decyduje o tym Inwestor, a udziałowcom spółki pozostaje się do tego dostosować lub nie) podpisywany wspólnie przez Inwestora Venture Capital i udziałowców spółki, a także często oddzielnie przez reprezentantów spółki.

Term-sheet jest przygotowywany lub inicjowany przez Inwestora VC. Intencja podpisania Term-sheet oznacza, że Inwestor VC jest zainteresowany spółką i zamierza przeprowadzić formalne due diligence.

W uproszczeniu, Term-sheet to zapis (uzgodnionych lub nie) warunków transakcji, które są podstawą do dalszych negocjacji oraz przygotowania umowy inwestycyjnej.

Moment podpisania Term-sheet może być różny. Przykładowo, może być podpisany:

(1) na samym początku rozmów Inwestora Venture Capital z przedsiębiorcą albo

(2) już po przeprowadzeniu tzw. due diligence zewnętrznego (czyli bez informacji od przedsiębiorcy, ale po przeprowadzeniu szczegółowych badań rynkowych, opinii specjalistów branżowych na temat samej branży i pozycji przedsiębiorstwa, opinii konkurentów, dostawców, odbiorców itp.) lub nieformalnego due diligence (określanego często jako pierwszy etap due diligence) a przed due diligence potwierdzającym (określanym jako drugi etap due diligence albo, w przypadku bardziej dojrzałych firm, po prostu due diligence).

Zawartość Term-sheet może być różna w zależności od czasu jego podpisania, oczekiwań stron, poziomu złożoności transakcji itp.

Przykładowo, Term-sheet podpisany po przeprowadzeniu tzw. external due diligence (due diligence zewnętrznego) może zawierać bardzo dużo bardziej rozbudowany niż Term-sheet po przeprowadzeniu wstępnego etapu due diligence, gdy Inwestor Venture Capital posiada już bardzo dużo informacji o firmie.

Wysoki poziom złożoności będzie wymagał szerokiego i szczegółowego przedstawienia w Term-sheet. Podobnie – wysokie oczekiwania formalne dotyczące zagadnień prawnych.

Term-sheet stanowi dokument, na podstawie którego jest przygotowywana umowa inwestycyjna. Z praktycznego punktu widzenia bardzo szczegółowy Term-sheet oznacza mniej pracy przy umowie inwestycyjnej.

Definicja Term-sheet

Term-sheet to dokument określający warunki brzegowe potencjalnej transakcji inwestycyjnej o charakterze kapitałowym lub dłużnym. Stronami tego dokumentu są inwestor, udziałowiec lub udziałowcy przedsiębiorstwa, a także samo przedsiębiorstwo.

Dokument określa:

(1) Warunki brzegowe określające typ i cel inwestycji, określenie liczby i ceny akcji, sposób konwersji na udziały / akcje w przypadku długu, klauzule anty-rozwodnieniowe (anti-diliution), strategię „wyjścia” z inwestycji itp.

(2) Warunki brzegowe określające ograniczenia narzucone przedsiębiorstwu w związku z inwestycją, a w tym np. kwestie raportowania, przygotowywania planów rozwoju i prognoz, zmiany w strukturze udziałowców / akcjonariatu, sprzedaży akcji przez zarządzających-udziałowców, regularnych posiedzeń rady nadzorczej, wypłaty dywidend, znaczące wydatki na majątek trwały, udziały w innych przedsiębiorstwach, wypłat wynagrodzeń dla doradców powyżej określonych poziomów, koszty transakcji itp.

(3) Oświadczenia i zapewnienia udziałowca lub udziałowców dotyczących przedsiębiorstwa, np. dotyczących prawidłowości sprawozdań finansowych, rozliczeń podatkowych (CIT, VAT) czy ZUS, określających zobowiązania przedsiębiorcy do inwestycji, niekaralności, zobowiązań pozabilansowych itp.

(4) Warunki brzegowe określające zobowiązania stron, które jeśli nie zostaną zaspokojone to spowodują anulowanie / unieważnienie uzgodnień wynikających z Term-sheet, a w tym sposobu akceptacji dokumentacji transakcyjnej, sposobu przeprowadzenia badania due diligence i oceny jego wyników, konkretnej daty zamknięcia transakcji, innych warunków zawieszających.

Term-sheet nie stanowi wiążącej umowy pod względem prawnym. Pomimo, iż jest często formą oferty inwestycyjnej składanej przedsiębiorcy przez Inwestora Venture Capital to pod względem prawnym akceptacja Term-sheet nie będzie stanowić o zawarciu wiążącej umowy dotyczącej inwestycji w dane przedsięwzięcie.

Term-sheet w sposób wiążący może jednak określać niektóre zagadnienia jak np. określenie kto ponosi koszty due diligence i inne, sposób i miejsce rozstrzygania sporów, określanie zakresu i czasu obowiązywania zasad poufności).

W przypadku realizowania procesu inwestycyjnego przez strony zgodnie z założeniami Term-sheet (i np. przy braku oświadczenia jednej ze stron o niekontynuowaniu procesu na skutek uzasadnionych przyczyn), ale nie dojścia transakcji do skutku z winy jednej ze stron, Term-sheet może być dowodem w sprawie sądowej i podstawą roszczeń odszkodowawczych.

Term-sheet w Venture Capital

W przypadku przedsiębiorstw na wczesnym etapie rozwoju Term-sheet będzie często dokumentem bardzo prostym w formie i treści. Może on więc mieć nawet od jednej do kliku stron. Zdarza się jednak, iż w niektórych transakcjach (dotyczy to spółek dojrzałych) ma on kilkadziesiąt stron (jest to wtedy dokument bardzo zbliżony do umowy inwestycyjnej).

Term-sheet może być przygotowany w oparciu o szablon (często w przypadku firm na wczesnym etapie rozwoju) lub stworzony od podstaw. Decyduje tu najczęściej wielkość transakcji, poziom zaufania stron i koszty doradcy prawnego.

W przypadku, gdy inwestorem jest Anioł Biznesu (określany także jako Business Angel, Angel Investor lub Informal Inwestor) tego dokumentu może w ogóle nie być, ponieważ przechodzi się od razu do pracy nad umową inwestycyjną.

Zamiast formalnego Term-sheet strony zawierają umowę słowną (najczęściej w postaci dość ogólnie zarysowanych warunków transakcji np. przy pomocy poczty elektronicznej). W takich przypadkach nie ma też umowy o zachowaniu poufności („Confidentiality agreement” lub „Non-Disclosure Agreement” lub „NDA”).

autor: Mariusz Malec